Lebih 1,300 banduan yang dihukum mati telah diberi peluang untuk daripada hukuman gantung.
Selepas hukuman ganting sampai mati dihapuskan di negara ini, mereka mempunyai 90 hari untuk petisyen Mahkamah Persekutuan bagi semakan semula hukuman mereka.
Rang Undang-undang Penghapusan Rang Undang-undang Hukuman Mati Mandatori 2023 dan Pindaan Hukuman Mati dan Penjara Seumur Hidup (Bidang Kuasa Sementara Mahkamah Persekutuan) 2023 kedua-duanya dibentangkan di Parlimen semalam.
Datuk Seri Azalina Othman Said, Menteri di Jabatan Perdana Menteri yang bertanggungjawab terhadap perubahan undang-undang dan institusi, memperkenalkan Rang Undang-undang tersebut.
Rang undang-undang akan dipertimbangkan pada mesyuarat ini dan perlu diluluskan sebelum mesyuarat berakhir pada 4 April.
“Pemansuhan hukuman mati wajib itu bertujuan untuk menghargai kesucian hidup setiap individu di samping mengekalkan keadilan dan kesaksamaan untuk semua orang,” kata Azalina dalam satu kenyataan.
“Dasar di bawah Akta ini akan menjadi jalan tengah untuk memastikan keadilan dipelihara untuk semua.”
Di bawah undang-undang yang dicadangkan, mereka yang dihukum mati mesti memfailkan permohonan untuk semakan semula hukuman mereka dalam tempoh 90 hari selepas undang-undang baharu berkuat kuasa.
Banduan hukuman mati hanya akan dibenarkan membuat permohonan sekali sahaja, dengan Mahkamah Persekutuan diberi kuasa untuk melanjutkan tempoh 90 hari.
Azalina menyatakan bahawa langkah yang dicadangkan akan menjadi retroaktif, membolehkan mahkamah menimbang semula hukuman terhadap 840 banduan hukuman mati dan 25 lagi yang gagal dalam rayuan belas kasihan mereka kepada Lembaga Pengampunan.
“Sebanyak 476 banduan hukuman mati yang belum menyelesaikan rayuan undang-undang mereka juga akan dilindungi di bawah statut itu,” tambahnya.
Beliau juga menyatakan bahawa mahkamah akan diberi kuasa untuk menimbang semula situasi di mana seorang individu yang bersalah telah dijatuhkan hukuman atau sedang menjalani “penjara seumur hidup semula jadi.”
Hukuman mereka akan dikurangkan kepada penjara seumur hidup, iaitu antara 30 dan 40 tahun.
47 banduan sedang menjalani hukuman penjara seumur hidup, manakala 70 lagi ditahan sehingga mati selepas hukuman mati diringankan.
Percubaan sebelum ini untuk memansuhkan hukuman mati wajib telah gagal, manakala moratorium hukuman gantung telah berkuat kuasa sejak 2018.
Undang-undang yang dicadangkan membenarkan Mahkamah Persekutuan membatalkan hukuman mati dan menggantikannya dengan penjara seumur hidup (antara 30 dan 40 tahun) dan enam hingga dua belas sebatan, bergantung kepada jenayah.
Kini terdapat 11 jenayah yang boleh dihukum mati. Dalam kebanyakan kes, ia akan digantikan dengan hukuman penjara seumur hidup dan tidak lebih daripada 12 sebatan rotan.
Namun, hukuman mati mungkin masih dikenakan mengikut budi bicara mahkamah.
Pembunuhan, tindakan pengganas, dan penculikan tebusan adalah antara kesalahan yang terlibat.
Di samping itu, apabila kematian tidak berlaku, undang-undang yang dicadangkan memansuhkan hukuman mati di bawah Seksyen 3 dan 3A Akta Senjata (Penalti Bertambah) 1971.
Azalina menyatakan bahawa satu-satunya perubahan yang dibuat kepada Seksyen 39B Akta Dadah Berbahaya adalah untuk mengurangkan jumlah sebatan rotan daripada 15 kepada 12.
Namun, mahkamah akan mempunyai lebih banyak kelonggaran dalam memilih sama ada untuk menjatuhkan hukuman penjara seumur hidup kepada pengedar dadah berbanding mati.